بیوفیدبک

بیوفیدبک

مقدمه

بیوفیدبک یک درمانی غیر دارویی، ایمن و غیرتهاجمی برای بیماران است تا بتوانند کنترل برخی از فرآیندهای فیزیکی خاص را که معمولا از سیستم عصبی خودمختار نشات می گیرند را بدست بیاورند.

بیوفیدبک به شما کمک می‌کند برخی از عملکردهای بدن که معمولا غیر ارادی اتفاق می افتند، مانند ضربان قلب، تنفس، دما و تنش عضلانی خود را کنترل کنید. در این روش درمانگر به شما آموزش می دهد چگونه با استفاده از تفسیر سیگنال های بدن سلامتی خود را بهبود ببخشید.

پیشینه پژوهش (تاریخچه)

بیوفیدبک به عنوان تکنیک، در ابتدا بـه وسیله دکتـر مورر (1938) برای متوقف کردن شب ادراری در کودکان معرفی شد.

نیل میلر(1950) به عنوان پدر بیوفیدبک مدرن شناخته می‌شود. روانشناس و دانشمند علوم عصبی که در اواسط قرن بیستم در هنگام انجام آزمایش‌های خود روی موش‌های صحرایی درباره شرطی‌سازی کلاسیک، موفق به کشف اصول اولیه بیوفیدبک شد.

بعد از جنگ جهانی دوم ریاضیدان نوربرت وینر تئوری سایبرنتیک را توسعه داد، که مطرح می کند سیستم‌ها با مشاهده نتایج کارشان خودشان را کنترل می‌کنند. شرکت کنندگان در کنفرانس (1969) برجسته در مسافرخانه Surfrider در سانتا مونیکا اصطلاح بیوفیدبک را با الهام از بازخورد وینر ابداع کردند؛ این کنفرانس منجر به تأسیس انجمن تحقیقات بیوفیدبک شد اصطلاح “بیوفیدبک” را عمومی کرده و مفهوم آن را در بین مردم جا بیندازند.

مایا لیسینا(1965).او از این شیوه استفاده کرد تا به افراد آموزش دهد، که چگونه به طور ارادی دمای پوست خود را کنترل کنند. لیندن(1996) از بیوفیدبک برای بالا بردن ضریب هوشی IQ و عملکرد هوشی و کاهش بی‌دقتی در کودکانی که دچار نارسایی در تمرکز و عدم قابلیت یادگیری بودند استفاده کرد.‌

با پیشرفت تکنولوژی مورلاند (1998) مطالعات منتشرشده بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۹۵ را بررسی و یک متا آنالیز انجام داد و با توجه به نتایج حاصله از نوار مغز (EMG) دریافت که بیوفیدبک برای بهبود قدرت عضلانی در بیماران مبتلا به اختلالات حرکتی، از معالجات متداول بهتر است.

عملکرد بیوفیدبک

این روش از طریق امواج حاصل از بدن بیمار انجام خواهد گرفت. در حالت کلی برای این‌که بیمار از طریق این روش درمان شود، بدن او به حسگرهای الکتریکی اتصال داده خواهد شد.

الکترودهایی که به پوست شما متصل میشوند یا در برخی موارد حسگرهایی که در دستان شما نگه داشته می‌شوند می‌تواند به پردازش و اندازه‌گیری اطلاعات دقیقی در زمینه اعصاب و عضلات و فعالیت‌های مختلف بدن را اندازه گیری ‌کنند و ‌به صورت صوتی یا تصویری در قالب فیدبک می‌تواند نتایج حاصل‌ شده را به بیمار یا پزشک معالج او نمایش می‌دهند.

اهداف درمانی بیوفیدبک

هدف کلی بیوفیدبک این است که افراد بتوانند با کنترل عملکردهای غیر ارادی بدن خود و کنترل احساسات، اضطراب و تنش های وارده به بدن تغییرات جزئی در بدن خود ایجاد کنند و این تغیرات منجر به بهبود بخشیدن عملکردهای بدن شود.

کاهش علائم: یکی از اهداف اصلی بیوفیدبک کاهش علائم بیماری است. این شامل کاهش درد، اضطراب، استرس، افسردگی و سایر علائم ناخوشایند است که ممکن است فرد را در طول زندگی محدود کند.

بهبود عملکرد: بیوفیدبک می‌تواند بهبود عملکرد عمومی فرد را تسهیل کند. این شامل بهبود توانایی تمرکز، حافظه، وظایف شناختی، مهارت‌های ارتباطی و عملکرد روانی است.

تغییر عادات زندگی: بیوفیدبک می‌تواند به افراد کمک کند تا الگوهای زندگی خود را تغییر داده و عادت‌های سالم‌تری را دریافت کنند. این شامل تغییرات در رژیم غذایی، ورزش، خواب و مدیریت استرس می‌شود.

افزایش خودآگاهی: بیوفیدبک به افراد کمک می‌کند تا خودآگاهی بیشتری در مورد واکنش‌های بدنی و ذهنی خود به دست آورند و نحوه مدیریت آنها را بهبود ببخشند. این افزایش خودآگاهی می‌تواند به افزایش توانایی‌های شخصی و مهارت‌های روان‌شناختی منجر شود.

افزایش رضایت و کیفیت زندگی: با کمک به کاهش علائم و بهبود عملکرد، بیوفیدبک می‌تواند رضایت و کیفیت زندگی فرد را افزایش دهد و به او کمک کند تا به طور کلی زندگی بهتری داشته باشد. این شامل بهبود روابط اجتماعی، کارایی در کار و شادابی عمومی است.

کاربردهای بیوفیدبک

در کل یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اصلی دستگاه بیوفیدبک بازآموزی عضلانی می‌باشد. برای این ‌که این کار به بهترین نحو ممکن انجام بدهد، سیگنال‌های الکتریکی از عضلات دریافت خواهد شد تا دستگاه بیوفیدبک بتواند در این امر موفق باشد.

سپس این سیگنال‌ها به صورتی که برای بیمار قابل ‌درک باشد گفته خواهد شد. اعلام سیگنال‌ها برای اینکه برای که برای بیمار قابل‌درک باشد، به‌ صورت فعال شدن بوق، نور لامپ، چشمک زدن و یا دیگر موارد این‌چنینی در هنگام افزایش انقباض می باشد.در صورتی‌ که بیمار انقباض عضلات را کاهش دهد، قطعا دستگاه بیوفیدبک می‌تواند واکنش‌های مربوط به چشمک زدن یا بوق زدن را کاهش دهد.

به ‌همین دلیل فرد بیمار می‌تواند به تشخیص درستی از فعالیت‌ها و انقباض‌ها برسد. زیرا بازخورد خود را دائماً در مانیتور دستگاه بیوفیدبک مشاهده می‌کند و سریع‌تر به هدف خود نزدیک می‌شود.

انواع بیوفیدبک

مزایای بیوفیدبک

بیوفیدبک هم مجموعه‌ای از جنبه‌های مثبت و منفی خود را دارد. با این حال، بیوفیدبک می‌تواند برای بسیاری از افراد مزایای را به همراه داشته باشد که سایر روش‌های درمانی مانند دارو درمانی از آن برخوردار نیست.

-بیوفیدبک یک روش درمانی غیرتهاجمی و بدون عوارض جانبی منفی است.

-بیوفیدبک مکمل و تقویت کننده درمان های دیگر است.

-بیوفیدبک به اشخاص کمک می کند کنترل سلامتی خود را به دست گیرند و موقعیت های تنش زا را کنترل کنند.

-بیوفیدبک نیاز به داروها را حذف می‌کند یا کاهش می‌دهد.

عوارض بیوفیدبک

در واقع به راحتی می توان گفت عوارض بیوفیدبک به صورت بالقوه هیچ است. دستگاهی که به بدن ما وصل می شود هیچ اشعه و یا سیگنالی را وارد بدن نکرده و هیچ دخل و تصرف فیزیکی و شیمیایی در بدن ایجاد نمی کنند.

تنها باید این نکته را در نظر داشت که از این روش باید برای موارد مناسب و موثر استفاده کرد. وگرنه چیزی جز اتلاف وقت و هزینه نصیب شما نمی شود. بنابراین شما باید قبل از شروع بیوفیدبک با روان‌پزشک یا درمانگر خود درباره گزینه‌های موجود صحبت کنید.

مدت زمان جلسات

به طور کلی هر جلسه بیوفیدبک بین 30 تا 60 دقیقه طول می کشد و یک دوره درمانی معمولا بین 4 تا 6 جلسه است. ممکن است برخی از بیماران نیز جلسات ۸ تا ۱۰ جلسه را نیز تجربه کنند.