ورزش درمانی (تمرین درمانی)
مقدمه
بیماریهای عضلانی- اسکلتی شایع ترین بیماریهای ناشی از کار هستند. ورزش درمانی یکی از درمان های مکمل برای کاهش درد و التهاب بیماری های اسکلتی عضلانی محسوب می شود. به مجموعه تمرینات ورزشی هدفمند که نتیجه آن به کاهش درد و التهاب منجر می شود.
ورزش درمانی شامل تمرینات تمرینی تقویتی، کششی و افزایشدهنده تحرک است که بر اساس بررسی های بیمار توسط متخصصین ما و شکایت اصلی بیمار از نواحی درد، اختصاصی برای هر بیمار طراحی میشود.
روش کار
ورزش درمانی بر بازیابی و حفظ قدرت، استقامت، انعطافپذیری، ثبات و تعادل تمرکز دارد. هدف از انجام ورزش درمانی آن بازگرداندن بیمار به حالت کاملاً کارآمد و بدون درد است. متخصصین ما با بررسی کامل تواناییهای فیزیکی بیمار از طریق تاریخچه پزشکی و ارزیابی فیزیکی، یک برنامه از تمرینات ورزشی درمانی با پیشرفت آهسته و متناسب با نیازهای هر بیمار استفاده میکند. متخصصین ما در درمانگاه شفا پیشرفت بیمار را طی مدت روند درمان را زیر نظر می گیرند، در انجام برخی از حرکات فیزیکی همکاری کرده و باتوجه به پیشرفت بیمار برنامه درمانی اصلاح می کنند.
در ورزش درمانی از چه تمریناتی استفاده می شود؟
* تمرینات استقامتی:
تمرینات کوتاه مدتی که ناهوازی بوده و به مقدار کمی از گذرگاه انرژی هوازی نیاز دارد تمرینات استقامتی میگویند. این نوع از ورزش درمانی با شدت بالا و در زمان کوتاه (تقریباً ۳-۱ دقیقه) انجام میگیرند. همچنین تمرینهای استقامتی با هدف تقویت عضلات و افزایش استقامت از طریق درگیرکردن گروههای عضلانی بزرگ در بدن انجام میشود. تمرینهای استقامتی فقط زمانی مفید هستند که آنها را با پشتکار و بهطور مداوم برای مدتی طولانی انجام دهید. نکتهی مهم این است که پیش از شروع تمرینهای استقامتی باید به سطح ثابت و قابلقبولی از قدرت رسیده باشید.
* تمرینات تقویتی:
تمرینات تقویتی سبب افزایش قدرت، استقامت و توان عضلات میشوند. این نوع تمرین درمانی شامل سه حالت (ایزومتریک، ایزوتونیک و ایزوکینتیک) است. تمرینات تقویتی_عملکردی معمولاً با مقاومت سنگین و تکرار کمتر انجام میگیرند. مثل تمرین با توپ سیپی، دمبل و دستگاه سایبکس (Cybex) و بیودکس (Biodex) میباشد.
* تمرینات تعادلی:
تمرینات تعادلی غالباً عضلات مرکزی، کمر و پاها را درگیر میکنند. گاهی اوقات این نوع از تمریندرمانی چالشبرانگیز هستند، اما با تلاش مداوم، انجام آنها آسانتر میشود. هنگامی که بر تمرینات مسلط شدید، بهتدریج تعداد و تکرارها آ نها را افزایش دهید. درمانگر، تمرینات تعادلی را با توجه به نیازهای هر فرد تنظیم میکند و میزان سختی آنها را کاهش یا افزایش میدهد. مثلا اگر قدرت یکسمت بدن بر سمت دیگر غالب باشد، باید تمرینات سمت غیرغالب، بیشتر انجام شود. پیشرفتهترین مرحلهی تمرینات تعادلی، انجام تمرینات مختلف با چشمان بسته است.
* تمرینات کششی:
این نوع از تمرینات فیزیوتراپی، برای بهبود و افزایش انعطافپذیری انجام میشود. برای اثربخش بودن این ورزش، باید تمامی قسمتهایی که با عضله آسیبدیده در ارتباط هستند، هماهنگ باشند.
* تمرینات تمرکزی:
این نوع از ورزش درمانی، برای تقویت و هماهنگی حرکتی در بدن است. مثلا اگر بخواهیم به بیمار نحوهی صحیح راه رفتن، تعادل مناسب در حرکات، هماهنگی دستها و پاها و … را آموزش بدهیم، باید از درمانجو بخواهیم، یک شکل خاص با پاها، دست ها یا هر عضو آسیب دیده دیگر را بکشد
موارد کاربرد
*آسیب های ورزشی (ارتوپدی ) مانند پارگی رباط ها و مینیسک ها ، کشیدگی و پیچ خوردگی عصلات ، آسیب تاندون ها مانند التهاب و کشیدگی تاندون ها ، دررفتگی ها و شکستگی ها و …
*دیسک کمر و گردن
*مشکلات جسمی و حرکتی پس از سکته مغزی ، ام اس ، پارکینسون
*عوارض جسمی و حرکتی در مبتلایان به فلج مغزی و سایر ناهنجاری های ژنتیکی و مادرزادی
*مشکلات ناشی از ضعف جسمانی در سالمندان
*بیماری های عروقی
*توانبخشی ریوی در بیماری های تنفسی
*و …
فواید تمرین درمانی
جلوگیری از تحلیل رفتن (آتروفی) و کوتاه شدگی عضله و تاندون
پیشگیری از محدودیت دامنه حرکتی
بهبود دامنه حرکتی
تنظیم هماهنگی حرکات بدن
جلوگیری از خشکی مفاصل
کاهش فشار وارده بر مفاصل ضعیف و آسیب دیده
جلوگیری از ترومبوز وریدی
بهبود وضعیت تنفسی در بیماران ریوی
تصحيح ضعف عضلات ناشي از عدم استفاده آنها و نگهداري آمادگي عضلات اسكلتي
افزايش قدرت عضلات اطراف مفصل كه باعث حمايت مفصل از آسيب مي شود.
بهبود تغذيه مفاصل با افزايش انتقال مواد غذایی مورد نیاز به داخل مفصل
کمک به رفع خستگی و کاهش سطح انرژی
افزایش شادی و نشاط
اقتصادی و بهصرفه بودن
موارد منع تمرین درمانی
انجام ورزش درمانی بسیار مفید است ، اما برخی شرایط و موارد وجود دارند که در صورت داشتن آن ها ، بهتر است از انجام تمرینات ورزشی خودداری کنید . بعضی از موارد منع انجام این حرکات به شرح زیر است ؛
- درصورت داشتن سابقه بیماری قلبی ، تنفسی یا فشار خون بالا
- درصورت داشتن بیماریهایی مانند ؛ آسم ، آلرژی ، دیابت و سایر بیماریهای مزمن
- درصورت آسیب یا صدمه جدی در قسمتهای مختلف بدن
- درصورت مشکلات چشمی ، تاری دید ، سرگیجه یا ناتوانی دست و پا ، باید با متخصص فیزیوتراپی مجموعه ما مشورت کنید .
